مسئولیت ها و ریسک های برگه استحکام بنا در قبال تعهد مهندس ناظر

1. مسئولیت ها و ریسک های برگه استحکام بنا در قبال تعهد مهندس ناظر
2. شرح مرحله اول از اخذ جواز و برگه تائیدیه استحکام بنا
3. مسئولیت هایی که مهندس ناظر در برابر امضای استحکام بنا دارد .
4. برای کارفرما چه تعهداتی در برگه استحکام ساختمان تعیین شده است؟
5. تعهدات مشخص شده مهندس معمار در برگه تعهد نظارت سازه چیست؟
6. مسئولیت ها و تعهدات مهندس ناظرجهت اخذ برگه استحکام ساختمان شامل چه مواردیست؟
7. موارد مهم تعهدات مهندس محاسب در دریافت گواهی استحکام ساختمان .
8. مهندس طراح تاسیسات مکانیک و برق دریافت گواهی استحکام ساختمان چه تعهداتی دارد؟
9. نقش مهندسان ناظر تاسیسات برقی و مکانیکی در تعیین استحکام ساختمان .
10. چگونگی دریافت جواز ساخت و برگه پایان کار ساختمان .

مسئولیت‌ها و ریسک‌های برگه استحکام بنا در قبال تعهد مهندس ناظر

برگه استحکام بنا صرفاً یک تأییدیه اداری نیست؛ امضای آن می‌تواند برای مهندس امضاکننده، متناسب با حدود تعهد و مفاد گزارش، مسئولیت حرفه‌ای و حقوقی ایجاد کند. ازاین‌رو، بررسی وضعیت سازه، شناسایی نشانه‌های ضعف یا آسیب، مطالعه مدارک موجود و ثبت دقیق محدودیت‌های ارزیابی اهمیت بالایی دارد. تأیید استحکام بدون بررسی کافی یا پذیرش تعهدی فراتر از خدمات انجام‌شده، خطر بروز اختلاف با مالک و طرح ادعا در صورت وقوع خسارت را افزایش می‌دهد. همچنین نباید تأیید استحکام بنا را با پذیرش نظارت بر تمام مراحل ساخت یکسان دانست؛ دامنه تعهد مهندس باید در گزارش و توافقات مربوط، روشن و مستند باشد.

به طور کلی اخذ جواز ساخت و استحکام بنا در چه مواقعی ضرورت دارد؟

گفتنی است در پروژه هایی نظیر موارد زیر لازم است. به طور حتم اقدام به اخذ این برگه نمایبد تا بتوانید شروع به کار کنید:

• ملک هایی که قدیمی هستند و پایان کار ندارند.
• ایجاد تغییر در طراحی معماری و به طور کلی ساختار بنای قبلی ساختمان. این تغییر می تواند مواردی مثل اضافه کردن بخش. طبقه و یا حتی حذف بخش و طبقه ای در ساختمان مربوطه باشد.
• حذف ستون و دیوار برای بازسازی طراحی داخلی ساختمان از دیگر مواردی است. که به دریافت برگه مجری استحکام بنا نیاز دارد.
• تغییر دادن کاربردی ساختمان، برای مثال تغییر کاربری یک ساختمان از حالت مسکونی به تجاری و غیره.
• تغییر مهندس ناظر قبلی.
• برای افزایش اعتبار پروانه ساخت ساختمان.
• و موارد دیگری از این دست مورد ها.

حال اگر شما هم در شرایطی چون موارد فوق قرار دارید. و می بایست اقدام به دریافت جواز ساخت استحکام بنا نمایید، احتمالاً با سوالات مختلفی مواجه هستید. به همین دلیل پیشنهاد می کنیم تیتر های بعد را حتماً بخوانید. لذا سعی کرده ایم پاسخ اکثر پرسش ها را بیاوریم و متقاضیان این جواز را راهنمایی کنیم.

شرح مراحل اخذ جواز ساخت و استحکام بنا

اخذ این مجوز شامل مراحل مختلفی است که باید یک به یک طی شوند تا در نهایت برگه مجری صادر گردد. اخذ برگه استحکام بنا با امضا و مهر توسط ناظر و گواهی امضا مالک یا وکیل مالک در دفتر اسناد رسمی ( مجوز شروع عملیات استحکام ) صورت میگیرد.

تذکر: برگه مذکور می بایست توسط مهندس و مالک ساختمان یا وکیل مالک در دفاتر اسناد رسمی محضری گردد.

شرح مختصری از این مراحل عبارت هستند از:

1. در ابتدا مهندس ناظر از طرف شهرداری برای بازدید ساختمان به محل می آید.
2. در این حین مهندس ناظر مدارکی چون گواهی پایان کار قبلی، تصویری از ساختمان. نمونه ای کپی شده از سند ملک و برگه های کپی مدارک شناسایی مالک ساختمان. را که برای تشکیل پرونده به وجود آن ها نیاز است، دریافت می کند.
3. حال مهندس ناظر می بایست گزارش تهیه شده ی حاصل از نظارت خود را در دفتر های خدمات الکتریکی ثبت کند.
4. برگه ی استحکام بنا و گواهی نامه ی امضای مالک به یک دفتر اسناد رسمی معتبر اعطا می شود.
5. حال مدارک مربوط به گزارش استحکام بنا به وسیله ی دفاتر خدمات الکترونیک در سیستم ثبت می شوند.
6. در این جا نوبت به پرداخت مالیات بر ارزش افزوده می رسد که بر عهده ی مالک ساختمان است.
7. پس از تکمیل تمام مراحل فوق در انتها مهندس ناظر برگه ی سبزی را که همان گواهی استحکام بنا است به مالک اعطا می کند.

بنابراین لازم است بگوییم اگر قصد دریافت جواز ساخت در حوزه ی استحکام بنا را دارید. و می خواهید تغییری در ساختمان قدیمی خود اعمال کنید. مراحلی چون مورد های فوق را پیش رو خواهید داشت. مراحلی که هر یک به نوبه خود اهمیت ویژه ای دارند.

2- شرح مرحله اول از اخذ جواز و برگه تائیدیه استحکام بنا (نظارت های مهندس ناظر)

همان طور که گفتیم همه ی مراحل به نوبه ی خود جایگاه ویژه ای دارند. اما در مورد مرحله ی اول ماجرا کمی متفاوت تر می شود. لذا پشت سر گذاشتن این مرحله نسبت به بقیه به مراتب سخت تر و حساس تر می باشد. به عبارتی دیگر اگر نتوانید این مرحله را با موفقیت بگذرانید بالطبع رسیدن به اخذ جواز شدنی نیست.

در واقع نظارت های مهندس ناظری که از طرف شهرداری اعزام می شود. اصلی ترین عامل تعیین کننده ی صدور مجوز ساخت استحکام بنا است. از این رو در ادامه به طور کلی مهم ترین بخش های نظارت این مهندسین را آورده ایم که عبارت هستند از:

• بررسی نقشه های طراحی معماری و مطابق بودن آن ها با وضعیت اصلی ساختمان اولین کاری است. که اکثر ناظرین انجام می دهند.
• محل هایی چون ورودی و خروجی چاه ها و آب باران مورد بررسی قرار می گیرند.
• وضعیت پشت بام، دیوار ها، سقف از لحاظ میزان سلامت بازدید می شوند. یعنی بود و نبود ترک و آسیب در این قسمت ها اهمیت بسزایی دارد.
• بخش هایی دیگری همچون محوطه ی پله ها، نرده ها، پنجره ها، درب ها و غیره بازرسی می شوند.
• سیستم های گاز، برق و لوله کشی های آب نیز از دیگر قسمت هایی هستند. که به طور حتم توسط ناظرین مورد بررسی قرار می گیرند.

و غیره.

3- مسئولیت هایی که مهندس ناظر در برابر امضای استحکام بنا دارد.

- در برگه تعهد پایان کار مهندس ناظر استحکام ساختمان را تأیید نمیکند بلکه فقط انطباق ساختمان اجرا شده با نقشه ها را تأیید می کند. حال آنکه در برگ استحکام همانطور که از نام آن پیداست مهندس باید استحکام بنا را تأیید نماید. چنانچه مهندس ناظر استحکام بنائی را تأیید کرده باشد. در صورت وقوع حادثه، حداقل پنجاه درصد از خسارات وارده سهم تقصیر دریافت خواهد کرد. و این بیش از دو برابر سهم تقصیر معمول مهندسان ناظر در حوادث ساختمانی است.

چناچه برای ساختمان اتفاقی بیفتد که به دلیل عدم ایستایی و استحکام آن باشد. مثلا ساختمان نشست کند و یا دیوار ساختمان دچار ریزش شود. مهندس ناظر که برگه استحکام بنا را امضا کرده مسئول است. بنابراین مهندس ناظر زمان امضای برگه استحکام بنا باید دقت زیادی به خرج دهد.

- مهندسی که اقدام به صدور برگه تعهد پایان کار می کند. خود بر احداث ساختمان، نظارت داشته است و کاملاً می داند که در زیر این لایه های نازک کاری چه سازهای اجرا شده است. اما کسی که برگه استحکام بنا صادر میکند هیچ اطلاعی از وضعیت سازه ساختمان ندارد. و مشخص نیست ساختمانی که سالها پیش بدون نقشه و مهندس ناظر اجرا شده است، چه سازه ناایمنی دارد.

برگه استحکام بنا باید از سوی یک مهندس عمران دارای پروانه اشتغال نظام مهندسی و دارای صلاحیت های طراحی. و نظارت صادر و گواهی امضاء گردد.

تعهداتی که مندرج در برگه استحکام بنا است و باید به آن توجه کرد.

4- تعهدات کارفرما جهت اخذ برگه استحکام بنا :

1. عدم دخالت و عدم ارائه طریق در طراحی معماری و محاسباتی (از نظر ضوابط و مقررات).
2. انجام کلیه عملیات ساختمانی، از شروع تا اتمام با اطلاع و تعهد نظارت مهندس ناظر مربوط. و مطابق با مفاد پروانه ساختمانی و نقشه های تصویبی و خودداری از انجام هرگونه عملیات غیرمجاز.
3. اخذ مجوز شروع عملیات ساختمانی از مهندس ناظر و ارائه آن به منطقه قبل از آغاز عملیات کارگاهی.
4. تامین کلیه وسائل ایمنی کارگاه مطابق با نظر مهندس ناظر مربوطه. و پیش بینی های لازم در زمان عقد قرارداد با پیمان کاران در این زمینه و قبول مسئولیت حوادث ناشی از عدم رعایت آن.
5. بکارگیری اکیپ های فنی و تخصصی در کلیه مراحل ساختمانی.

5- تعهدات مهندس معمار جهت اخذ برگه تقویت بنا :

1. بازدید از محل ملک قبل از شروع به طراحی و تطبیق موقعیت و ابعاد ملک با فرم دستور نقشه صادره.
2. رعایت تعهد نامه 18 ماده ای ارائه شده از سوی امور مهندسین ناظر.
3. همکاری لازم با مهندس محاسب در خصوص تطبیق نقشه های معماری با نقشه های محاسباتی. رعایت شرح خدمات مهندسین معمار طبق مصوبه وزارت مسکن و شهرسازی.

6- تعهدات مهندس ناظر :

1. اعمال نظارت مستمر در هنگام تخریب، گود برداری و اجرا عملیات ساختمانی مطابق با نقشه های مصوب و پروانه ساختمانی صادره.
2.  ارائه گزارش بموقع از کلیه مراحل ساختمانی به شهرداری منطقه بخصوص از مراحل : اتمام آرماتوربندی فونداسیون (قبل از بتون ریزی). اتمام اسکلت بندی ساختمان پوشش هر سقف قبل از بتون ریزی، اتمام سفت کاری، اتمام تاسیسات، اتمام نازک کاری و پایان کار.
3. ارائه گزارش بموقع به شهرداری منطقه در صورت عدم رعایت مفاد پروانه و نقشه های مصوب. و عدم رعایت مسائل ایمنی از سوی کارفرما (حداکثر ظرف مدت 72 ساعت). تبصره : چنانچه در هنگام کنترل ساختمان توسط شهرداری تخلفی ملاحظه شود. که قبلا توسط مهندس گزارش نشده باشد، شهرداری مجاز است ادامه همکاری با ناظر مربوطه خودداری نماید.
4. در صورت انصراف از ادامه نظارت ضمن ذکر علت و ارائه گزارش کامل از عملیات ساختمانی به شهرداری منظقه مربوطه. تا معرفی رسمی ناظر جدید (با موافقت دفتر امور مهندسین ناظر) مسئولیت نظارت کماکان بعهده ناظر اولیه خواهد بود

7- تعهدات مهندس محاسب جهت اخذ برگه استحکام ساختمان :

1. بازدید از محل ملک قبل از انجام محاسبات و تطبیق موقعیت و ابعاد ملک با نقشه های معماری مصوب.
2. ذکر مقاومت خاک، نوع اهن آلات مصرفی و ابعاد جوش مورد نیاز در نقشه های ارائه شده.
3. تعیین محلهای قابل استفاده جهت حفر چاه روی پلان فونداسیون.
4. رعایت کلیه آئین نامه ها، استاندارها و مقررات ملی ساختمان در محاسبات رعایت کامل شرح خدمات مهندسین محاسب. طبق مصوبه وزارت مسکن و شهرسازی.

8- تعهدات مهندس طراح تاسیسات مکانیک و برق :

1. بازدید از محل و تطبیق موقعیت و ابعاد ملک با نقشه های معماری مصوب، سازه و تاسیسات.
2. رعایت کلیه آئین نامه ها، استانداردها و مقررات ملی ساختمان رعایت کامل شرح خدمات مهندسین برق. و تاسیسات طبق مصوبه وزارت مسکن و شهرسازی.

9- تعهدات مهندسان ناظر تاسیسات برقی و مکانیکی :

1. کنترل کیفیت لوازم و مصالح و تجهیزات تاسیسات برقی و مکانیکی.
2. بازدید و برنامه ریزی سیستم های مختلف زیر کار تاسیساتی و کنترل و تست آنها.
3. بازدید و کنترل کلیه سیستم های روکار موتورخانه و سایر تجهیزات و تاسیسات روکار دیگر در پروژه.
4. راه اندازی سیستم های مختلف تاسیساتی و کنترل دستور العمل راهبردی و نگهداری و ارائه آن.
5. ارائه گزارش بموقع به شهرداری منطقه.
6. ارائه گزارش در صورت عدم رعایت مفاد پروانه و نقشه های مصوب.

10- برگه پایان کار

برگه پایان کار نشان دهنده هویت و ماهیت بناست. و ساختمانی که این برگه را نداشته باشد، دارای اعتبار حقوقی و قانونی نخواهد بود. و به صورت قانونی هم قابل خرید و فروش نیست.

برگه استحکام بنا : هم در حقیقت نشان دهنده نظارت مهندس ناظر پروژه و تأییدیه‌ ها و مهر او است. که نشان می دهد مهندس ناظر با تمام مراحل ساخت ساختمان موافقت کرده و آن ها را بی عیب و نقص ارزیابی کرده است.

نمونه گزارش کارشناسی استحکام بنا از دید فنی میتواند شامل مجموعه وسیعی از امور مربوط به ساختمان شامل مراحل و موارد پی ‌سازی و بررسی ژئوتکنیکی و شناسایی خاکهای محل احداث و روش اجرای شالوده‌ها، پله‌ها و خرپاها و فاصله و تناسب آنها با هم، ستونهای ساختمان و دیوارهای باربر، ارتفاع ساختمان، مصالح مورد استفاده در ساختمان و مقاومت آنها باشد که میبایست بر اساس ضوابط شناخته ‌شده مهندسی و معماری لحاظ شود.

11- متن نامه عدم تایید استحکام بنا

در قوانین و مقررات جاری کشور ، اشاره ای به ارائه «برگه استحکام بنا» توسط مهندس ناظر یا سایر مهندسان اعم از طراح و سازنده نشده است. بر این اساس بعضی از شهرداری ها و سایر مراجع صدور پروانه ساختمان با توجه به بخش اخیر تبصره ۶ ماده ۱۰۰ قانون شهرداری ها که مقرر می دارد (در مواردی مانند عدم استحکام بنا ، عدم رعایت اصول فنی و بهداشتی و شهرسازی در ساختمان رسیدگی به موضوع در صلاحیت کمیسیون های ماده صد است). مهندسان را ملزم به «تائید استحکام بنا» ساختمان های مختلف به ویژه ساختمان های احداث شده بدون پروانه ساختمانی می نماید. و در صورت عدم تائید مهندسان ، از کارشناسان دیگر برای این منظور استفاده می نماید.